Voor Internationale Vrouwendag Dit jaar hebben we besloten om het glas te heffen op alle geweldige vrouwen in de bierindustrie. Al duizenden jaren lang vormen vrouwen de drijvende kracht achter innovaties in de bierbrouwkunst, van het oude Mesopotamië tot de huidige craftbierrevolutie. Deze vaak over het hoofd geziene geschiedenis geeft antwoord op een vraag die velen zich vandaag de dag nog steeds stellen: Is bier door een vrouw uitgevonden?

Laten we deze boeiende reis verkennen en de vrouwen eren die de toekomst van het bier vormgeven.

De eeuwenoude geschiedenis van vrouwen in de brouwerijwereld

Vierduizend jaar geleden, in het oude Mesopotamië, was het brouwen van bier vooral vrouwenwerk — waardoor de geschiedenis van het bierbrouwen door vrouwen al net zo oud is als de beschaving zelf. Volgens de legende begon het allemaal in een dorp in het huidige Irak, waar het offer van gerst dat een vrouw aan de goden bracht, door regen en zon veranderde in iets revolutionairs: ’s werelds eerste gegiste bier (zie hier voor meer informatie leuke weetjes over bier)!

De goddelijke banden van het bier waren diepgeworteld, en talrijke godinnen waakten over het ambacht:

• Ninkasi: de Sumerische godin van het brouwen
• Siris: de beschermer van het bier in Mesopotamië
• Tenenet: de beschermer van de brouwers in Egypte

Deze door vrouwen geleide traditie verspreidde zich uiteindelijk over heel Europa, waar de Noorse wetgeving de bierproductie specifiek aan vrouwen toevertrouwde. In Duitsland hebben we een van de belangrijkste innovaties in de bierbrouwkunst aan een vrouw te danken: zuster Hildegard, de non die als eerste hop in bier introduceerde en daarmee voorgoed veranderde hoe we bier bewaren en ervan genieten.

Houd je van een lekker hoppig biertje? Een IPA misschien? Lees meer over een van de populairste bierstijlen van het Verenigd Koninkrijk in ons artikel: Wat is een IPA?

Van ambachtelijke producten tot industriële schaal

Vrouwen waren niet alleen producenten, maar ook consumenten. Al sinds de oudheid wordt bier beschouwd als een heilzaam drankje tijdens de zwangerschap. Het is geen toeval dat het onder Amerikaanse kolonisten gebruikelijk was om, wanneer een vrouw zwanger werd, ‘jammerbier’ te brouwen: het ‘bier van de klaagzang’, dat negen maanden later klaar zou zijn voor de bevalling.

De industrialisering van het brouwen zorgde er echter voor dat de verhouding tussen mannen en vrouwen begon te verschuiven. Verschillende factoren droegen bij aan deze verandering:

De opkomst van het brouwen in kloosters

Monniken (die natuurlijk allemaal mannen waren) begonnen professioneel bier te brouwen en verwierven grote bekendheid.

Het tekort aan arbeidskrachten na de pandemie drijft de lonen op

Door het tekort aan arbeidskrachten na de pest, die de Europese bevolking gemiddeld met de helft had gedecimeerd, stegen de lonen en nam de bierconsumptie enorm toe.

De commercialisering van de bierproductie

Uiteraard trokken ook mannen deze lucratieve sector binnen.

Innovatie op het gebied van hop maakt brouwen op grotere schaal mogelijk

Dankzij zuster Hildegards ontdekking van de hop kon bier langer worden bewaard. Dit droeg verder bij aan de commercialisering van de gouden drank en de groei van brouwerijen. Wat een heldin!

Lange tijd was het brouwen van bier een mannenwereld. Zelfs vandaag de dag wordt niet alleen het brouwen, maar ook het drinken van bier vaak als een mannelijke bezigheid beschouwd. Maar vrouwen vinden steeds vaker hun weg naar deze edele kunstvorm en treden daarmee in de voetsporen van zuster Hildegard. Daarom willen we hieronder een aantal succesvolle brouwerijen noemen waar vrouwen als brouwmeester aan het roer staan en die enkele van onze favoriete bieren brouwen.

Vrouwen die de huidige renaissance in de brouwerijwereld aanvoeren

Tegenwoordig eisen vrouwen hun plek in de brouwgeschiedenis weer op. Hieronder volgen enkele opvallende brouwerijen waar vrouwen uitzonderlijke bieren brouwen:

Brasserie d’Orval (Florenville, België)

Brasserie d'Orval is een Belgische trappistenbrouwerij die in 1931 werd opgericht. In 1992 trad Anne-Françoise Pypaert in dienst bij de brouwerij en in 2013 werd ze meesterbrouwster. Sinds Anne-Françoise begon, werken er nu naast haar nog veel andere vrouwen in de brouwerij. Ze verkopen slechts één bier, Orval, een complex en uniek bier gebrouwen met Brettanomyces-gist, waardoor het bijna een eigen stijl is.

Ontdek meer trappisten- en abdijbieren of bekijk ons artikel over gistfermentatie om meer te weten te komen over de rol van gist bij het brouwen.

St. Austell (Cornwall, Verenigd Koninkrijk)

Georgina Young schreef geschiedenis bij Fuller's, waarna ze haar expertise inbracht bij St. Austell Brewery, waar ze als brouwdirecteur blijft innoveren op het gebied van de traditionele Britse brouwkunst.

Gebrouwen door Vrouwen (Amsterdam, Nederland)

De Amsterdamse brouwerij van de zussen Tessel en Do de Heij bewijst dat passieprojecten kunnen uitgroeien tot marktleiders. Hun Tricky Tripel laat zien hoe goed ze traditie en innovatie weten te combineren.

Toast Brewing (Londen, Verenigd Koninkrijk)

Chief Operating Officer Louisa Ziane staat aan het roer van deze duurzame brouwerij, waar milieubewustzijn wordt gecombineerd met uitzonderlijk ambachtelijk bier door 25% van de gemoute gerst in al hun heerlijke bieren te vervangen door overtollig bakkerijbrood. Bovendien gaat 100% van hun winst naar milieuorganisaties.

Vrouwen in de bierwereld ondersteunen

Organisaties zoals Women on Tap, Ladies that Beer en de Pink Boots Society blijven de betrokkenheid van vrouwen bij het brouwen promoten. Deze groepen bieden:

• Netwerkmogelijkheden
• Leermiddelen
• Mentorprogramma’s
• Belangenbehartiging voor de sector

De bierindustrie beleeft een opleving, waarbij vrouwen hun historische rol als voorlopers op het gebied van innovatie weer oppakken. Van duurzame brouwmethoden tot experimentele bierstijlen: vrouwelijke brouwers geven vorm aan de toekomst van bier en houden tegelijkertijd het verleden in ere.

Laten we het glas heffen op de geweldige vrouwen in de brouwerijwereld — op nog veel meer van hen in de komende jaren. Proost!