Soorten Belgische bierstijlen

Bier en bierstijlen zijn voortdurend in ontwikkeling, maar in België zijn ze al behoorlijk ingeburgerd, wat kenmerkend is voor een land met een rijke biertraditie. Deze stijlen zijn allemaal bovengistend, dus een term als ‘Belgian Ale’ zegt als bierstijl niet veel, omdat het allemaal Belgische bierstijlen zijn: bovengistend bier uit België.

Het ondergistende bier dat wij Britten zo goed kennen – de lagers en de pilsners – domineert ook het bierlandschap in België. Maar ondanks hun alomtegenwoordigheid zijn ze van oudsher niet Belgisch, en de Belgen zijn niet wereldberoemd geworden door de productie van deze bieren (hoewel ze er wel heel goede van maken).

Wat zijn dat dan voor stijlen, wat kenmerkt ze en wat maakt ze zo bijzonder? Hier lichten we de belangrijkste toe, inclusief iconen die synoniem zijn met de stijl.

Belgisch trappistenbier

Trappistenbier is geen bierstijl. Dat hebben we dus even opgehelderd. Dit misverstand houdt maar niet op, dus dit is een goed begin.

Deze veelvoorkomende misvatting is begrijpelijk. De term ‘trappistenbier’ zegt niets over de stijl, maar verwijst naar de herkomst van het bier. Het betekent namelijk dat het binnen de muren van een klooster is gebrouwen. Over de daadwerkelijke stijl zegt het echter niets. Ook ‘Belgisch abdijbier’ is geen biersoort of -stijl. In ons artikel vind je een veel uitgebreidere beschrijving: alles over trappisten- en abdijbier

Belgisch blond bier

6,3%-7,9% | 15-30 IBU | 8-14 EBC

De meeste bierliefhebbers denken niet meteen aan haarkleur als ze het woord 'blond' horen. Blond bier is een zeer populaire bierstijl omdat het tegelijkertijd lekker drinkbaar, smaakvol en toegankelijk is. Het is een lichtgekleurd bier, soms goudkleurig. Licht moutig, licht zoet, licht bitter, zonder al te veel hoparoma’s. Zoals gezegd is het bier bovengistend, en deze gist zorgt voor enkele fruitige (esters) en kruidige (fenolen) tonen. Het alcoholpercentage in de Belgische varianten ligt boven de 6% en blijft bijna altijd onder de 8%.

Stijliconen: Affligem Blonde, Leffe Bond, St. Feuillien Blond.

Special Belge (Belgisch blond bier)

4,1%-6,3% | 20-30 IBU | 12-24 EBC

Amber is de kleur van dit bier. Oorspronkelijk bedacht als Belgisch alternatief voor het snel opkomende pilsbier, is deze bierstijl inmiddels verdrongen door de vele moderne pale ales met Amerikaanse hop. De Special Belge wordt gekenmerkt door een mild, bloemig hoparoma. De mout zorgt voor subtiele tonen van karamel en/of geroosterd brood. Het is geen erg intens bier en zou dan ook makkelijk weg moeten drinken.

Stijlicoon: De Koninck APA Bolleke, Palm

Eervolle vermelding: Orval

Een Belgisch pale ale dat we ook niet mogen vergeten, is Orval. Dit bier is heel bijzonder omdat het in de loop van de tijd verandert. Dat komt doordat de Brettanomyces-gist jarenlang actief blijft en daardoor, afhankelijk van de leeftijd, een andere smaakbeleving geeft. Dat betekent dat het op bepaalde leeftijden anders smaakt. Een jonge Orval smaakt hoppig, maar na verloop van tijd wordt hij sprankelender, droger en krijgt hij een wilde toets die je mooi als ‘funky’ kunt omschrijven. Het is bijzonder en uniek!

Dubbel

6,3%-7,6% | 20-35 IBU | 32-72 EBC

Deze bierstijl wordt gekenmerkt door de kleur: bruin, wat toegegeven niet de meest aansprekende omschrijving is. Daarom wordt het vaak Belgian Brown genoemd, of in het Frans Brune. Volgens sommige bierdeskundigen gaat het hier om verschillende stijlen, maar hier worden ze onder één noemer gebracht omdat er talrijke overeenkomsten zijn. De naam is afgeleid van de hoeveelheid mout en het oorspronkelijke wort (de hoeveelheid suikers voor de gisting).

Westmalle Dubbel wordt beschouwd als de eerste in zijn soort. Het wordt al sinds 1926 gebrouwen en geldt als de referentie voor alle Dubbels die daarna zijn gekomen. De kleur kan afkomstig zijn van donkere moutsoorten, maar ook van donkere kandijsuiker. Het samenspel van mout, kandijsuiker en gist zorgt voor een bier met smaken van karamel, rozijnen en abrikoos. De hop (en soms kruiden) geven het een kruidige toets. De afdronk is vrij droog met een milde hopbitterheid. Heerlijk!

Stijliconen: Westmalle Dubbel, Chimay Rood, Affligem Dubbel (met kruiden gebrouwen).

Krachtig blond

7,1%-11,2 | 20-50 IBU | 7-20 EBC

Krachtig, smakelijk, blond, gevaarlijk lekker en geliefd bij veel bierliefhebbers. Verwar dit niet met de Tripel, hoewel het er wel erg op lijkt. Net als bij Tripels spelen lichte suikersiroopjes een belangrijke rol: ze zorgen voor een krachtig bier met een lichte body! Ze zijn ook erg verslavend.

La Chouffe is een mooi voorbeeld van hoe de grenzen tussen bierstijlen vervagen. Ze noemen het gewoon blond, maar dit bier met de beroemde kabouter lijkt qua uiterlijk zeker op een Tripel. Of proef eens Malheur 10, een prachtig sterk blond bier dat zich prima zou kunnen mengen tussen de Tripels.

Als je Duvel proeft, merk je meteen het verschil. Het is droger, lichter van kleur en minder fruitig door de gist dan een Tripel. De hop zorgt voor een uitgesproken citrusaroma. Duvel is dé vertegenwoordiger van dit bierstijl, met talrijke varianten, zoals Hapkin, Judas en St. Feuillien Grand Cru.

Stijliconen:Duvel, Hapkin, Judas, St. Feuillien Grand Cru

Eervolle vermelding: Delirium Tremens

Het bier met de roze olifant, dat is Delirium. Het is zo iconisch dat het een aparte vermelding verdient. Het heeft deze status deels te danken aan de roze olifanten op de etiketten, in combinatie met de ietwat suggestieve naam. Delirium Tremens is de bekendste variant en doet in al zijn vormen recht aan de Strong Blond-bierstijl. Hoewel blond, is het eerder goudkleurig, dus een Golden Ale. De aroma's van banaan en peer doen denken aan een Tripel, aangevuld met kruidige tonen van koriander en kruidnagel. Dit is Belgisch bier op zijn best.

Delirium Tremens is verkrijgbaar in tapvaten.

Krachtig bruin

Quadrupel

9,1%-14,2% | 25-50 IBU | 32-72 EBC

Dit is eigenlijk een Nederlandse bierstijl; de trappisten van La Trappe hebben deze stijlnaam in 1991 geïntroduceerd. De La Trappe Quadrupel is het boegbeeld van deze stijl. Er zijn echter tal van fantastische Belgische voorbeelden.

Deze bierstijl vertoont overeenkomsten met de Strong Brown. Volgens sommige bierkenners is er – net als bij barley wine – eigenlijk geen verschil. Wij zijn echter van mening dat het verschil zit in het moutprofiel, dat bij een Strong Brown meer naar voren komt. Een Quad neigt meer naar gedroogd fruit, zoals rozijnen en dadels, aangevuld met een moutige toets van karamel, maar zonder chocolade. Toegevoegde suikers (daar zijn ze weer) houden het geheel drinkbaar, hoewel het typisch bieren zijn om rustig van te nippen en langzaam van te genieten.

Stijliconen: St. Bernardus Abt 12, Malheur 12 en natuurlijk La Trappe Quadrupel

Zure bieren uit België

Niet alle Belgische bieren zijn bovengistbieren; ook bieren met spontane of gemengde gisting zijn typisch Belgisch. Door deze gistingswijze hebben ze allemaal op zijn minst een licht zuurtje; de mate daarvan hangt onder andere af van de brouwmethode en de gebruikte toevoegingen.

Vlaams Rood en Vlaams (Oud) Bruin

4,8%-6,6% | 5-18 IBU | 24-50 EBC

Dit zijn twee Vlaamse bierstijlen die vaak in één adem worden genoemd. Beide ondergaan een melkzuurgisting, waardoor ze een zure smaak krijgen. Het resultaat is een zoetzuur bier.

Het grote verschil tussen beide ligt in de houtrijping: bij de bruine varianten wordt hier nauwelijks of helemaal geen gebruik van gemaakt, terwijl dit bij de Vlaamse Roods juist onmisbaar is. Deze laatste ondergaan een lange rijping in houten vaten. Daarbij vinden verschillende soorten gisting plaats, waarvan Brettanomyces de bekendste is. Door deze houtrijping is Belgisch Rood complexer, terwijl Belgisch Bruin milder en zoeter is.

Stijlicoon: Rodenbach Classic en Rodenbach Grand Cru (rood), Liefmans Goudenband (bruin)